روانشناسی بد غذایی کودک
غذا نخوردن کودکان یکی از چالشهای رایج و نگرانکنندهای است که والدین و مراقبان را در سراسر جهان با مشکلاتی روبرو میکند. این مسئله نه تنها بر رشد و سلامت جسمی کودک تأثیر میگذارد، بلکه میتواند باعث ایجاد مشکلات روحی و روانی نیز شود.
در بسیاری از موارد، عدم تمایل کودکان به غذا خوردن ناشی از عوامل مختلفی از جمله طعم و شکل غذا، تغییرات در خلق و خوی کودک، یا حتی فشار اجتماعی است. در ادامه، به بررسی دلایل غذا نخوردن در کودکان که پرستار کودک باید بداند و راهکارهای عملی برای تشویق آنها به خوردن غذاهای سالم و متنوع خواهیم پرداخت.
فهرست مطالب
Toggleعلت غذا نخوردن کودکان
نخوردن غذا در کودکان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. در ادامه به برخی از این دلایل شایع خواهیم پرداخت:
عوامل فیزیولوژیک دلیل غذا نخوردن بچه ها
- بیماری: کودکان ممکن است در زمان بیماری یا احساس ناخوشی از خوردن غذا امتناع کنند. عفونتها، سرماخوردگی یا مشکلات گوارشی منجر به کاهش اشتها میشوند.
- تغییرات رشد: در برخی از دورهها، مانند رشد دندانها یا زمانهای خاص از رشد، کودکان اشتهای کمتری دارند.
عوامل روانی علت غذا نخوردن کودک
- استرس و اضطراب: تغییرات در محیط، مانند شروع مهد کودک یا تغییر محل زندگی، میتواند بر روی رفتار غذایی کودکان تأثیر بگذارد.
- احساسات منفی: بعضی از کودکان به خاطر احساسات منفی مانند خستگی، خشم یا ناامیدی، تمایلی به غذا خوردن ندارند. بهترین مواد غذایی برای کودک و نوزاد میتواند گزینهی خوبی باشد.
عوامل محیطی موثر بر غذا نخوردن بچه ها
- عادتهای غذایی خانواده: اگر خانواده عادت به خوردن غذاهای ناسالم یا فرآوری شده داشته باشد، کودک ممکن است از غذاهای سالم امتناع کند.
- محیط غذا خوردن: شلوغی، سر و صدا یا عدم تمرکز در زمان غذا خوردن بر روی تمایل کودک به غذا خوردن تأثیر میگذارد.

به نقل از وبسایت healthline :
امتناع کودک از خوردن غذا یک مشکل رایج در دوران کودکی است که اغلب به دلایلی مانند سلیقه شخصی، بیاشتهایی، یا عدم تمایل به امتحان غذای جدید رخ میدهد. در موارد نادر، مشکلات حسی، مهارتهای دهانی، یا درد ممکن است عامل این مسئله باشد. والدین باید از ایجاد استرس در وعدههای غذایی خودداری کرده و از تنوع غذایی استفاده کنند. در صورت ادامهدار بودن مشکل یا وجود علائم نگرانکننده مانند مشکل در بلع یا کاهش وزن، مشورت با پزشک توصیه میشود تا مسائل جدیتر مثل اختلالات تغذیهای بررسی شوند.
تشخیص علت غذا نخوردن کودکان و نوزادان
غذا نخوردن کودکان و نوزادان ممکن است ناشی از دلایل مختلفی باشد و این مشکل میتواند به علت لاغری ناگهانی و وزن نگرفتن کودکان نیز منجر شود. این موضوع میتواند فیزیولوژیکی، روانشناختی یا محیطی باشد. تشخیص علت غذا نخوردن و شناسایی عواملی که باعث کاهش وزن یا عدم افزایش وزن میشوند، نیاز به بررسی دقیق دارد. در ادامه، به بررسی روشهای تشخیص غذا نخوردن میپردازیم:
- مشاوره با پزشک: اولین قدم در تشخیص علت غذا نخوردن، مراجعه به پزشک متخصص اطفال است. پزشک میتواند با بررسی علائم و انجام آزمایشهای لازم بر روی مواد معدنی مثل تریپتوفان، مشکلات پزشکی احتمالی را شناسایی کند.
- ثبت عادات غذایی: والدین با ثبت جزئیات مربوط به وعدههای غذایی، زمانها و رفتارهای کودک در حین غذا خوردن، الگوهای مشخصی را شناسایی میکنند.
- ارزیابی روانشناختی: در صورت وجود مشکلات روانشناختی مشکوک، ارزیابی توسط روانشناس میتواند مفید باشد. این ارزیابی به شناسایی عوامل استرسزا و راهکارهای مدیریتی کمک میکند.
غذا نخوردن در کودکان و نوزادان میتواند ناشی از علل متنوعی باشد. در صورت بروز این مشکل، مشاوره با پزشک و ارزیابی شرایط کودک میتواند به یافتن راهحلهای مناسب کمک کند. توجه به نیازهای فیزیولوژیکی، روانشناختی و محیطی کودک، نقش مهمی در بهبود وضعیت غذایی او ایفا میکند.
تفاوت بی اشتهایی با بد غذایی در کودکان
بی اشتهایی و بدغذایی در کودکان (غذا نخوردن کودک) دو مشکل رایج در تغذیه کودکان بوده که ممکن است با یکدیگر اشتباه گرفته شوند؛ اما این دو مفهوم از نظر علل، متفاوت هستند. در ادامه، به بررسی این دو وضعیت میپردازیم و تفاوتهای آنها را شرح میدهیم:
تعریف بیاشتهایی در کودکان
بیاشتهایی به وضعیتی اطلاق میشود که در آن کودک تمایلی به خوردن غذا ندارد یا به طور کلی از غذا خوردن پرهیز میکند. این مشکل میتواند به دلایل مختلفی از جمله مسائل عاطفی، پزشکی یا محیطی ایجاد شود. در ادامه به بررسی علل بی اشتهایی میپردازیم:
- مسائل پزشکی: بیماریها یا مشکلات پزشکی مانند عفونت، مشکلات گوارشی، یا کمخونی منجر به بیاشتهایی میشوند.
- مسائل عاطفی: اضطراب، افسردگی یا استرس نیز میتوانند تأثیر زیادی بر اشتهای کودک داشته باشند.
- محیطی: تغییر در محیط زندگی، جدایی از والدین، یا تغییر در روال روزمره، تأثیرگذار است.
معنی بدغذایی در بچه ها
بدغذایی به عدم انتخاب صحیح غذاهای مغذی و سالم اشاره دارد. کودکانی که بدغذا هستند ممکن است غذا بخورند، اما انتخابهای غذایی آنها معمولاً شامل غذاهای کممغذی، شیرین و چرب است که پرستار در منزل باید بر آن نظارت داشته باشد. در ادامه به علل این موضوع میپردازیم:
- عادتهای غذایی نادرست: عادت به مصرف غذاهای پرکالری و کممغذی از سنین پایین.
- تأثیرات محیطی: وجود غذاهای آماده و فستفود در محیط اطراف کودک.
- دشواری در انتخاب غذا: کودکان به غذاهای خاصی عادت میکنند و از امتحان کردن غذاهای جدید پرهیز میکنند.
در نهایت، بیاشتهایی و بدغذایی هر دو مشکلات جدی در تغذیه کودکان هستند که نیاز به توجه و مدیریت دارند. شناخت تفاوتهای آنها میتواند به والدین و مربیان کمک کند تا راهکارهای مناسبی برای حل این مشکلات پیدا کرده و به بهبود وضعیت تغذیهای کودکان کمک کنند.

درمان غذا نخوردن کودکان
غذا نخوردن در نوزاد و کودک میتواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. در ادامه به بررسی راه حل غذا نخوردن نوزاد برای این مشکل میپردازیم:
- تنوع در غذاها: از مواد غذایی مختلف با رنگها و بافتهای متفاوت استفاده کرده تا توجه کودک را جلب کنید. این مسئله حتی در غذای کمکی کودک صدق میکند.
- خوردن غذا به صورت بازی: به شکل سرگرمی و بازی، غذا را به کودک ارائه دهید. مثلاً میتوانید غذا را در اشکال مختلف برش بزنید یا آن را تزئین کنید.
- ایجاد محیط آرام: هنگام غذا دادن به کودک، محیطی آرام و بدون حواسپرتی فراهم اورید.
- خوردن همزمان با خانواده: کودک را به جمع خانواده دعوت کنید تا رفتارهای غذایی مثبت را از بزرگترها یاد بگیرد.
غذا نخوردن در نوزاد و کودک ممکن است یک مشکل موقتی باشد. با صبر و استفاده از روشهای خلاقانه میتوانید به تدریج کودک را به خوردن غذا تشویق کنید. در صورتی که مشکل ادامه یافت، مشاوره با پزشک ضروری است.
| سن کودک | ویژگیهای رشد و رفتار مرتبط | دلایل اصلی غذا نخوردن (بدغذایی) |
| ۲ ساله | کاهش سرعت رشد طبیعی (نیاز کالری کمتر)، آغاز استقلالطلبی (نوپا) و کاوش محیط اطراف، رویش دندانها. | ۱. کاهش طبیعی اشتها: به دلیل آهسته شدن سرعت رشد نسبت به سال اول زندگی.
۲. استقلالطلبی و جلب توجه: امتناع از غذا خوردن به عنوان راهی برای ابراز قدرت یا جلب واکنش والدین. ۳. عوامل جسمی: ناراحتیهای دندانی (دندان درآوردن)، بیماریها یا مشکلات گوارشی مانند یبوست. ۴. ترس از غذاهای جدید (نئوفوبیا) و بازیگوشی. |
| ۴ ساله | افزایش حس قدرت و استقلالطلبی، تمایل به مقاومت و لجبازی، رشد آهستهتر نسبت به نوزادی. | ۱. لجبازی و مخالفت: به خصوص در برابر فشار والدین برای غذا خوردن.
۲. عوامل محیطی/رفتاری: تجربههای منفی با غذا، محیط استرسزا در زمان غذا خوردن، مصرف بیش از حد میانوعدههای ناسالم. ۳. فیزیولوژیک: کاهش طبیعی اشتها به دلیل کندی سرعت رشد. ۴. عوامل جسمی/روانی: اضطراب، استرس، یا بیماریهای زمینهای (مانند کمخونی یا مشکلات گوارشی). |
| ۶ ساله | ورود به سن مدرسه، افزایش فعالیت اجتماعی، حساسیت بیشتر به محیط، آغاز درگیریهای روانی مرتبط با تصویر بدن (در برخی موارد). | ۱. مشکلات روانی و خلقی: اضطراب، استرس، یا افسردگی که میتواند اشتهای کودک را کاهش دهد.
۲. جلب توجه: استفاده از غذا نخوردن برای جلب توجه یا کسب امتیاز از والدین. ۳. حواسپرتی: مشغول بودن به بازی یا دنیای اطراف (کمبود وقت برای غذا خوردن). ۴. عادات غذایی نامناسب: یکنواختی غذا، زمان نامناسب غذا خوردن یا خستگی در انتهای روز. ۵. عوامل جسمی: عفونتها، یبوست، یا وجود انگل در روده. |

درمان علت غذا نخوردن کودک 18ماهه
لذت بخش کردن غذای کودکان و نوزادان یکی از چالشهای مهم والدین است. غذایی که برای کودکان تهیه میشود نه تنها باید مغذی و سالم بوده، بلکه باید جذاب و خوشمزه نیز باشد تا نخوردن غذا در کودکان رفع شود. در ادامه، چند راهکار برای لذتبخش کردن غذای کودکان و نوزادان ارائه میشود:
استفاده از رنگها و شکلهای متنوع
- رنگهای زنده: کودکان معمولاً به رنگهای زنده و جذاب جذب میشوند. میتوانید از میوهها و سبزیجات با رنگهای مختلف مانند توت فرنگی، موز، هویج، فلفل دلمهای و کدو استفاده کنید.
- شکلهای سرگرمکننده: غذا را به اشکال مختلف برش بزنید. مثلاً میتوانید از قالبهای کوکی برای برش نان یا میوهها استفاده کنید. این کار باعث میشود کودک به خوردن غذا ترغیب شود.
شرکت دادن کودکان در تهیه غذا برای درمان علت غذا نخوردن کودکان
- کمک کردن در آشپزی: اگر کودکتان بزرگ است، او را به کمک در آشپزی دعوت کنید. این کار میتواند شامل شستن سبزیجات، مخلوط کردن مواد یا تزئین غذا باشد. این تجربه نه تنها کودک را به غذا علاقهمند میکند، بلکه مهارتهای زندگی را نیز به او آموزش میدهد.
تنوع در مواد غذایی برای درمان سریع غذا نخوردن بچه ها
- استفاده از مواد جدید: هر بار که وعده غذایی را آماده میکنید، سعی کرده یک ماده جدید به آن اضافه کنید. این کار میتواند شامل سبزیجات جدید، ادویههای متفاوت یا نوع جدیدی از پروتئین باشد.
- آزمایش طعمها: ترکیب طعمهای مختلف، تجربه جالبی برای کودک است. مثلاً میتوانید ماست را با میوههای تازه مخلوط کرده یا از سسهای طبیعی استفاده کنید.
بهکارگیری این راهکارها، غذای کودکان و نوزادان را لذتبخشتر میکند و عادات غذایی سالمی را در آنها ایجاد مینماید. این اقدامات نه تنها به بهبود تغذیه آنها کمک کرده، بلکه لحظات خوشایندی را در خانواده به ارمغان میآورد.

غذا نخوردن کودکان یکی از چالشهای رایج در خانوادههاست که میتواند به دلایل مختلفی از جمله رفتارهای غذایی، اضطراب یا تغییرات محیطی ناشی شود. برای رفع این مشکل، والدین با ایجاد محیطی مثبت و بدون فشار در زمان غذا، تنوع غذایی را افزایش میدهند و از روشهای جذاب و خلاقانه برای تهیه و ارائه غذا استفاده میکنند. با صبر و حوصله و رعایت این نکات، میتوان به بهبود عادات غذایی کودکان و سلامت آنها کمک کرد.
سوالات متداول